بصير احمد دولت آبادى

355

شناسنامه افغانستان ( فارسى )

1868 حكومت افغانستان را به‌طور كامل قبضهء كرد . شير على خان طبق گفتهء مرحوم غبار مردى سازشكار بود كه با انگليسيها و با برخى از كشورهاى ديگر از جمله ايران و روس نيز از در سازش و ديپلماسى وارد شد . زيرا : « سياست خارجى شير على خان صلح‌خواهانه و مسالمت‌آميز بود . او دعوى اراضى با هيچ همسايه حتى انگليسها نداشت . هدف اساسى او حفظ تماميت خاكهاى موجود افغانستان بود و بس . » « 1 » با اين‌كه شير على خان در مورد اختلافات ارضى با ايران در مرز سيستان به نفع ايران معاده را قبول كرد ، در نواحى شمال كشور مثل پدر خود رفتار نمود . تمام دوران حكومت شير على خان ( از 1868 تا 1879 ) به مذاكرات پىدرپى با انگليس ، روس و ايران سپرى شد و چنان‌كه مرحوم غبار يادآور شد ، يك سلسله اصلاحاتى را در كشور به وجود آورد . غبار مدعى است كه : « امير شير على خان اولين پادشاه سلسلهء محمدزايى بود كه هيچ معاهده‌اى را با خارجى امضاء نكرد كه ناقض استقلال افغانستان باشد و نه هيچ پارچه زمينى را از افغانستان به يك دولت خارجى گذاشت . » « 2 » با تمامى صفات خوب كه غبار براى شير على خان مىتراشد اين واقعيت را نيز انكار نمىكند : « امير شير على خان بعد از گرفتن خبر عبور قشون انگليس از سرحدات ثلاثهء افغانستان ، به حكام و افسران ننگرهار و پكتيا و

--> ( 1 ) . افغانستان در مسير تاريخ ، چاپ احسانى ، ص 956 . ( 2 ) . افغانستان در مسير تاريخ ، چاپ احسانى ، ص 974 .